De energiebesparingsplicht verplicht bedrijven en instellingen met een locatie die per jaar minstens 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) gebruikt, alle energiebesparende maatregelen uit te voeren die zich in 5 jaar of minder terugverdienen. Ook maatregelen die alleen de CO2-uitstoot verminderen, zoals zelf hernieuwbare energie opwekken, vallen eronder. Elke vier jaar volgt een rapportage, de volgende uiterlijk op 1 december 2027.
Wat is de energiebesparingsplicht?
Het is een landelijke regel voor bedrijven en instellingen met een hoog energiegebruik. Wat zich binnen vijf jaar terugverdient, moet u doen. Wachten tot het u uitkomt is geen optie.
De plicht staat sinds 1 januari 2024 in de Omgevingswet, uitgewerkt in twee besluiten. Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) gaat over wat er op een locatie gebeurt, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) over het gebouw zelf.
Voor wie geldt de plicht?
De plicht geldt voor een locatie met een jaarlijks energiegebruik vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent). Het gaat om de locatie, niet om het bedrijf als geheel. Heeft u drie vestigingen en blijft er een onder de grens, dan geldt de plicht voor de andere twee.
Uw verbruik vindt u op de jaarafrekening van uw leverancier. U kijkt naar het meest recente representatieve jaar. Daarbij geldt:
- Alle elektriciteit en brandstof die op de locatie wordt gebruikt telt mee, ook uit eigen zonnepanelen.
- Van voertuigen telt alleen mee wat blijft op de locatie, zoals heftrucks. Een auto die bij uw laadpaal oplaadt en wegrijdt telt niet mee.
- Het verbruik van een woning op dezelfde locatie telt niet mee. Energie die u doorverkoopt of als grondstof gebruikt ook niet.
Gebruikt een locatie alleen energie die ze zelf hernieuwbaar opwekt, dan geldt de plicht niet. Voor woningen geldt hij evenmin.
Bij verhuur kunnen twee partijen een plicht hebben. De organisatie die de activiteit uitvoert, bijvoorbeeld de winkelier, is verantwoordelijk voor die activiteit. De eigenaar van het gebouw is verantwoordelijk voor het gebouw. Als huurder kunt u dus niet altijd zelf het dak isoleren, maar uw verhuurder moet dat dan wel regelen.
Wat moet u doen?
U voert alle maatregelen uit met een terugverdientijd van vijf jaar of korter. Die terugverdientijd rekent u uit met een wettelijk vastgelegde methode en wettelijk vastgelegde energieprijzen, dus niet met de prijzen uit uw eigen contract.
Het gemakkelijkste hulpmiddel is de Erkende Maatregelenlijst (EML). Daarop staan gangbare maatregelen per type bedrijf, die meestal binnen vijf jaar terugverdiend zijn. Voert u een maatregel van de lijst niet uit, dan neemt u een gelijkwaardige of betere die minstens evenveel bespaart. Lukt ook dat niet, dan voert u alsnog alle maatregelen uit die in uw situatie binnen vijf jaar terugverdiend zijn.
Maatregelen die geen energie besparen maar wel CO2 verminderen, vallen er ook onder. Denk aan zelf hernieuwbare energie opwekken of overstappen op een energiedrager met minder uitstoot. Verdienen zonnepanelen of een warmtepomp zich op uw locatie binnen de termijn terug, dan hoort dat bij uw plicht.
Het bevoegd gezag bepaalt uiteindelijk of u voldoet. Bewaar uw berekeningen en offertes dus.
Wat is de informatieplicht?
De informatieplicht betekent dat u eens per vier jaar meldt welke maatregelen u hebt genomen. U doet dat via het eLoket van RVO. In de melding staan in ieder geval uw energiegebruik en de randvoorwaarden van de EML-maatregelen waar u niet aan voldoet.
De vorige ronde liep tot 1 december 2023. De volgende melding moet uiterlijk op 1 december 2027 binnen zijn. Kleingebruikers onder de drempels en locaties die geheel zelfvoorzienend zijn, hoeven niet te melden.
In een huursituatie mogen huurder en verhuurder elk een deel van de melding doen: de huurder over het proces, de verhuurder over het gebouw. Bij handhaving schrijft het bevoegd gezag wel altijd de drijver van de inrichting aan.
Wat is de onderzoeksplicht?
Voor de grootste verbruikers is de regel zwaarder. Een locatie van bepaalde bedrijfstakken met een gebruik vanaf 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar moet een energiebesparingsonderzoek uitvoeren. De EML geldt voor die locaties niet.
Een officieel onderzoek voeren wij niet uit. Valt u in deze groep, dan helpen we wel met het verbruiksprofiel waar het onderzoek op voortbouwt.
Wat verandert er in 2027?
Het ministerie wil de regels in 2027 aanpassen. Op 23 april 2026 zijn de voorgenomen wijzigingen ter consultatie gepubliceerd. De terugverdientijd gaat daarin van vijf naar zeven jaar. Daarmee worden meer maatregelen verplicht, en de EML wordt naar verwachting uitgebreid. Hoe die lijst er precies uitziet, is nog niet bekend.
De drempels van 50.000 kWh en 25.000 m³ blijven volgens het Informatiepunt Leefomgeving gelijk. Een eerder genoemde verhoging naar 100.000 kWh is niet opgenomen. Het gaat nog om voorgenomen regels, dus kijk bij RVO naar de definitieve tekst voordat u erop plant.
Wat gebeurt er als u niets doet?
Toezicht en handhaving liggen bij het bevoegd gezag, meestal de gemeente. In de praktijk doet de omgevingsdienst het werk. Die beoordeelt uw rapportage en vraagt om aanvulling als die niet voldoet. Verandert er dan nog niets, dan kan het bevoegd gezag handhaven.
Een vast boetebedrag noemt RVO niet. Wie kan laten zien welke maatregelen er zijn genomen, of onderbouwt waarom een maatregel zich niet binnen de termijn terugverdient, staat in een gesprek met de omgevingsdienst sterk.
Wat levert het u op?
Een lager verbruik betekent een lagere rekening. Het tweede voordeel hoort u minder vaak: na besparingen of eigen opwek past uw oude contract vaak niet meer. Wie minder afneemt of overdag zelf opwekt, heeft baat bij andere afspraken over volume, vast of dynamisch, en teruglevering.
Leg uw zakelijke energiecontract daarom naast de maatregelen. De actuele leveringstarieven laten zien wat een kWh nu kost.
Hoe Energie Zaken u helpt
Wij brengen uw verbruik in kaart aan de hand van uw jaarafrekening en meetdata en rekenen uit wat maatregelen u opleveren. De installatie regelen we via onze vaste installateurs. Daarna maken we uw contract weer passend. Een officieel energiebesparingsonderzoek is geen werk dat wij doen. Dat zeggen we liever meteen.
Bij energiebeheer kijken we naar uw verbruiksprofiel en aansluitwaarde. Bij verduurzamen rekenen we zonnepanelen, warmtepompen, accu's en laadpalen door. Het advies is gratis voor u. De leverancier waar u tekent betaalt ons een vergoeding.
